به گزارش گروه تحلیل و ترجمه شرکت اطلاع‌رسانی و آموزش بورس و به نقل از فول، این وضعیت منجر به تمرکز بی‌سابقه‌ای در بازار شده، به‌گونه‌ای که ۱۰ سهم بزرگ بازار – عمدتاً فعال در حوزه فناوری و هوش مصنوعی – اکنون حدود ۳۰ درصد از کل شاخص S&P 500 را تشکیل می‌دهند. چنین تمرکزی زنگ خطر را برای تحلیلگران و سرمایه‌گذاران به صدا درآورده است.

این اوج‌گیری افسانه‌ای پرسشی مهم را مطرح می‌کند: آیا بازار در آستانه تکرار حباب دات‌کام سال ۲۰۰۰ است؟ آیا حباب هوش مصنوعی، که این روزها همه نگاه‌ها را به خود جلب کرده، در شرف ترکیدن است؟ این مقاله به تحلیل ابعاد این صعود، مقایسه آن با روندهای تاریخی و بررسی استراتژی‌های مدیریت ریسک در این دوره حساس می‌پردازد.

صعود انویدیا به نقطه اوج ۵ تریلیون دلار، صرفاً یک دستاورد مالی نیست؛ بلکه نشان‌دهنده تغییر پارادایم در اقتصاد جهانی و سلطه فناوری هوش مصنوعی است. رسیدن به ارزش بازار ۵ تریلیون دلاری، انویدیا را بالاتر از غول‌هایی چون اپل و مایکروسافت قرار داده است (در زمان نگارش این مقاله). این نقطه عطف، نه‌تنها بازتابی از تقاضای فزاینده برای تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی (GPU)است، بلکه تأییدی بر این نکته است که زیرساخت‌های محاسباتی موتور اصلی رشد اقتصادی در دهه آینده خواهند بود. ارزش فعلی انویدیا چندین برابر درآمد سالانه آن است که نشان از انتظارات بسیار بالا از رشد آینده دارد.

یکی از نگران‌کننده‌ترین جنبه‌های این بازار، سطح بی‌سابقه تمرکز است. تحلیل‌ها نشان می‌دهند ۹ شرکت از ۱۰ شرکت برتر جهان بازیگران اصلی اکوسیستم هوش مصنوعی هستند. این ۱۰ شرکت اکنون حدود یک‌سوم کل ارزش شاخص S&P 500 را در اختیار دارند و این تمرکز شدید، ریسکی سیستمی ایجاد می‌کند. اگر سهام این شرکت‌ها به هر دلیلی – از کاهش تقاضا و افزایش رقابت تا موانع نظارتی – دچار اصلاح شوند، کل بازار سهام ایالات متحده را با خود پایین خواهند کشید. سقوط چند سهم بزرگ می‌تواند منجر به یک اصلاح گسترده در بازار شود، حتی اگر سایر صنایع عملکرد مناسبی داشته باشند.

این سطح از تمرکز و رشد افسارگسیخته در یک بخش خاص، یادآور حباب دات‌کام در اواخر دهه ۱۹۹۰ است. در آن دوران، شرکت‌های اینترنتی با چشم‌اندازهایی هیجان‌انگیز اما بدون درآمد واقعی، ارزش‌های نجومی کسب کردند. با ترکیدن حباب، شاخص S&P 500 سه سال رکود را تجربه کرد و تنها شرکت‌هایی با مدل کسب‌وکار پایدار، باقی ماندند. هرچند تفاوت‌های اساسی در پایداری درآمد وجود دارد، اما الگوی «رالی شدید بر اساس انتظارات» مشابه است.

با وجود شباهت‌های ظاهری به حباب‌های گذشته، بسیاری از تحلیلگران معتقدند موج فعلی هوش مصنوعی از پایه‌های مستحکم‌تری برخوردار است. برخلاف بسیاری از شرکت‌های دات‌کام که مدل درآمدی مشخصی نداشتند، هوش مصنوعی کاربردهای عملی و ملموس در صنایع مختلف دارد. تقاضا برای این فناوری نه یک موج گذرا، بلکه تغییری ساختاری در شیوه فعالیت کسب‌وکارهاست. غول‌های فناوری، که ستون‌های اصلی این اکوسیستم به‌شمار می‌روند، میلیاردها دلار در زیرساخت‌های هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ سرمایه‌گذاری‌هایی که نشان از تقاضای واقعی و ظرفیت عظیم بازار دارند:

آمازون (AWS): اعلام سرمایه‌گذاری ۱۲۵ میلیارد دلاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی.

متا (فیسبوک): تعهد به سرمایه‌گذاری ۱۱۷ میلیارد دلاری در مراکز داده و سخت‌افزار هوش مصنوعی.

آلفابت (گوگل): اختصاص ۹۲ میلیارد دلار برای توسعه TPUها و زیرساخت‌های ابری هوش مصنوعی.

این ارقام عظیم نشان می‌دهد تقاضا برای قدرت محاسباتی در سطحی بسیار بالا قرار دارد و شرکت‌ها حاضرند برای حفظ مزیت رقابتی خود مبالغ هنگفتی هزینه کنند. انویدیا، به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی این زیرساخت‌ها (تراشه‌های H100، B200 و غیره)، مستقیماً از این تزریق سرمایه منتفع می‌شود. با این حال، همین جایگاه منحصربه‌فرد آن را آسیب‌پذیر می‌سازد؛ چراکه در صورت کاهش سرمایه‌گذاری‌ها، درآمد شرکت نیز به‌سرعت تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

در مواجهه با این بازار پرنوسان و دوگانه – ریسک حباب در برابر پتانسیل رشد واقعی – استراتژی سرمایه‌گذاری باید بازتاب‌دهنده سطح ریسک‌پذیری هر سرمایه‌گذار باشد. آن‌هایی که افق زمانی کوتاه‌مدت (کمتر از سه سال) دارند یا به دنبال حفظ سرمایه هستند، باید با احتیاط بیشتری عمل کنند. افق هوش مصنوعی روشن است، اما مسیر رسیدن به آن احتمالاً با نوسانات شدید قیمتی همراه خواهد بود. مدیریت ریسک از طریق تنوع‌بخشی، درک پایداری درآمد شرکت‌ها و پرهیز از تصمیم‌گیری‌های هیجانی، کلید بقا در این دوران پرتلاطم خواهد بود.